FESTIVAL OUDE MUZIEK 2018 - HET BOURGONDISCHE LEVEN (24 AUG-2 SEP)

Op zondagavond 2 september 2018 werd in de Grote Zaal van TivoliVredenburg de 37ste editie van het Festival Oude Muziek Utrecht afgesloten, met een spectaculair requiem voor Jean-Philippe Rameau, de ‘Franse Bach'. Onder de noemer Het Bourgondische Leven trok het grootste oudemuziekfestival ter wereld van 24 augustus tot en met 2 september 70.000 bezoekers met 239 concerten, lezingen, masterclasses en livestreams in TivoliVredenburg en de Utrechtse binnenstadskerken. Hiermee is het recordniveau van 2017 geëvenaard. Lees het persbericht...

Thema en repertoire
Maar het ware statement van dit Festival was ernstiger en lag vervat in de focus op de onderbelichte 14de en de 15de eeuw, de periode van de vier Bourgondische hertogen. Hun kunstminnende hof vormt de bakermat van de Frans-Vlaamse polyfonie die Europawijd toonaangevend werd. Nu eens niet de grote namen van de 16de eeuw – Palestrina, Lassus en De Monte –, wel onbeminde 15de-eeuwers als Grenon, Tapissier en Vide.

Voor het overige lag het accent op de 18de eeuw, met de briljante Rameau, Dijons beroemdste telg. Ook François Couperin kreeg een plek: hij is geen Bourguignon, maar was in 2018 wel precies 350 jaar geleden geboren. 2018 was een jaar waarin we research meer dan ooit naar voren schoven: in drie academische symposia, experimentele concertformules en, bijvoorbeeld, een ongegeneerde ereplaats voor een ‘moeilijk’ genre als de Franse orgelmis. Dit jaar was er daarom ook geen artist maar een echte curator in residence: Björn Schmelzer en zijn Graindelavoix kregen vijf dagen lang de Janskerk als werk- en experimenteerruimte. We vinden het steeds essentiëler om ideeën van collega’s in het Festival te integreren. We houden van de tegendraadse dialectiek die daaruit ontstaat.

Les richesses de Bourgogne: een programma dat buitengewoon bont was, en dat vastgeroeste conventies op de proef wilde stellen. Want dat hield ons, ook bij de 37ste editie, jong. À votre santé!

 

Curator in residence 
Björn Schmelzer kreeg als curator in residence vijf dagen lang de Janskerk tot zijn beschikking als werk- en experimenteerruimte. Hij gaf er concerten en performances met zijn ensemble Graindelavoix, nodigde zijn vriend en collega Paul Van Nevel uit voor een concert-met-boekpresentatie, en las en debatteerde dagelijks tijdens de Huizinga Hours met auteur en hoogleraar Frits van Oostrom over Herfsttij der middeleeuwen. Verder op het programma: vintage John Cage, hartverscheurende Bourgondische lamentaties en een scenische voorstelling rond Samuel Beckett. Schmelzer verzorgt ook een permanente expositie, geïnspireerd op de baanbrekende beeldatlas van Aby Warburg. Onder zijn curatorschap werd de Janskerk een tempel voor klank-zonder-vrees.

Radio-opnames en webcasts NPO Radio 4
In de Grote Zaal van TivoliVredenburg klonken concerten van Ensemble Correspondances, Jordi Savall en Vox Luminis. Collegium 1704 zorgde voorde Nederlandse première van Rameau's opera Les Boréades. Ze gaven een aparte uitvoering voor pop- en rockliefhebbers. NPO Radio 4 maakte opnames van bijna alle avondconcerten en maakte ook radioreportages vol interviews met musici en sfeerverslagen.

Fringeprogramma
Het Fringeprogramma bood ook dit jaar een podium voor jonge professionals in de 71 gratis concerten in de Utrechtse binnenstad, met als hoogtepunt de Fabulous Fringe: dagelijks om 12.30 uur en/of om 15.30 uur gaven de beste fringe-ensembles concerten op grote locaties als TivoliVredenburg, Gasthuis Leeuwenbergh en de Geertekerk.

Zomerschool 
Voor wie meer wilde weten over het hoe en waarom van de muziek tijdens het festival was er elke ochtend om 9.30 uur de Zomerschool. De introducties, toegankelijk voor iedereen, werden in het Nederlands of Engels door experts binnen het werkveld gegeven.

What’s new?
Er beweegt heel wat in oudemuziekland. Elke dag spitten muziekwetenschappers en uitvoerders onvermoeibaar naar verloren gewaande meesterwerken, eeuwenoude speeltechnieken en geheimen van geniale instrumentenbouwers. Het resultaat? Ontdekkingen, verrassingen, inzicht, nuance en perspectief. Met What’s new? bracht het Festival Oude Muziek vele gratis presentaties voor wie hongert naar muzieknieuws en dorst naar kennis.

Beiaardfestival 
Voor de achtste keer liet het Beiaardfestival Oude Muziek de stad zinderen en zingen. Ceremoniemeester was opnieuw stadsbeiaardier Malgosia Fiebig.